Sunday Diaries – Sabbat in Jongens

Dagboek: 28 Desember 2019

Ek het al op die dak gaan sit. En bo in die melkhoutboom. Maar die wind wil my nerens heen waai nie. Moet iets te doen hê met die kilogram of vyf wat bygekom het in die vier weke hier by die see. Die lewensmaat is met sy maandeinddinge besig, ek moet myself besig hou. Het ‘n verslag of twee vroegoggend geskryf, aandete begin saamslaan, by die sibbe in die karavaanpark en oorkant by die familiehuis gaan kuier, roosterkoek en peppermintkrisptert later. Nou het ek maar die lorrie gewas want in hierdie geweste kan mens nog met n vuil mercedes Sondag kerk toe ry, almal bid vir reën, maar in ‘n vuil Fiat lorrie op ‘n Sondag Spar toe om koerante te koop, nee dit kan nie. En die wind waai. Evert langsaan begin hout kap en ek weet hy gaan nou nou vuur opsteek, ek hang oor die muur en tref ‘n reeling dat as die wind die kole die kant toe waai gaan ek vinnig braai en sal hom laat weet wanneer die kole weer sy kant toe waai. Hy se hoeka eergister die wind het ‘n paar stukke van sy huis deur die nag weggewaai maar hulle het gelukkig almal weer teruggekom. As ek so by die venster uitkyk is die dorp doodstil. Almal is in Mosselbaai, dis Afrikaans is groot by die see. Demi en Steve gaan sing, hulle is blykbaar vandag se Ge en Min Shaw. En ook Snotkop. Daar oorkant by die familiehuis loop ‘n skilpad al agter my suster aan as sy wasgoed ophang en Evert sê hier agter in sy groentetuin het ‘n skilpad al sy spanspekblomme netjies kom afvreet. Dis amper vyf uur, ek neem aan die maandeinddinge maak nou klaar. En ek het nog nie eers oor die wind gekla nie.

Dagboek: 17 Desember 2019

Elke jaar raak die brigade vryers op die fietse net meer en meer. Daar oorkant by Fonteinsingel. My mense se meisiekinders is mooi. En die mannetjies sien dit raak. En hulle kom hand uitgesteek teen die trappe op. Middag oom. Ons meisiekinders van Wellington daar onder in die karavaanpark is ouer, ons kuier saam om die tafel, eet snoek en patats en drink rooiwyn en praat grootworddinge. Hulle kom kuier nog ‘n keer onder die melkhoutboom. Sondag is ons op Matie se plaas in Ystervarkfontein, die swartpotte prut, potbrood, skaapboud, gammon, patats en kool in room, langs die kant braai Andre hoendervlerkies en lewer in netvet. Die kalwers kom kort kort loer deur die sitkamervenster. En die lammers gaan suip daar voor die huis uit die ennamelbad op pootjies. Daar doer op die see waai die wind rof, die tolbosse kom kort-kort rant uit. Daleen eindig weer neffens Johan se blad. Voetjieshang se mense is hier, en ons kuier langure op die stoep. Hier in Voëlkliplaan is die bure se huise boepensvol van kinders en kleinkinders, en die honde en die katte het saamgekom. Kobie langsaan bak al ‘n derde rondte beskuit. Ek plant seelaventel en meelplakkies (kalanchoe luciae) en maak basiliepesto en bak vinkelbolle en maak seker daar is baie ys, die groot kersfeeskuiers het begin.

Dagboek: Sondag, 8 Desember 2019

As Ma skryf ons kom môreoggend half elf oor vir Sondagtee, dan haal jy uit. Teepot en Sophia se blou porselein en iets vars uit OK. Skillie homopus speel saam en vreet reg langs die oprit as Ma, oom Louis en die van Noordwyks stilhou. Op die stoof prut bredie, die dag is grou. Johan speel musiek uit die 90s, ‘n kadettjie maak die dag sag. Ons sou, soos laasjaar, gaan mossels uithaal vanoggend op Matie se plaas in Ystervarkfontein, maar die grysweer werk nie lekker saam nie. En Matie en die manne is in elk geval gister reeds met Albertinia Lugrederye oor ‘n paar sanddyne en terug hoop ek as ek die ding so kyk. Vrydagaand kuier die mense van Voëlkliplaan en Fonteinsingel hier. Onder die melkhoute. Johan spuit die melkhoutswartbessies weg, dis ‘n taai gemors besigheid, ons braai ‘n ding of twee, steek kerse op, en skink gin van hier tot in die Klein Karoo en die Kalahari. Evert van langsaan seën die ete, die samesyn, ons almal se feesseisoen, en trek weg met for they are jolly good fellows. Die Fiat is Donderdag gediens, Rina af in die straat ry ons heen weer, want dis huis skoonmaak, die kwekery langs die begraafplaas open en hulle skryf kom drink ‘n bubbly en Marius verjaar en ons kuier saam op die stoep daar skuins bo die jetty. Gistermiddag ry ons oor en gaan eet ‘n gebraaide vissie by Lapskuit voor die groot vakansie begin. Voetjieshang daar agter se boot staan reg. So gepraat van die jetty en Lapskuit, ai die stoutgat kinders is in die dorp en jaag kwaaddinge aan, braai en drink en doen daai stoutgatkindersdinge, al wat hulle los is ‘n paar gebruikte kondome sê Elske, en ons ou klompie grysaards is mos nou kwaad. Waar is Japie Tambok. Goeie pak slae sê die mense. Van die grysaards voel die ouers moet ook sommer ‘n pak slae kry. Daleen stuur die datums wat die verkeersklomp met blokkades gaan kwaai wees, net-net oor die limiet en dis twee nagte in die tronk. Nee sê ek dan ry ons eerder perd. Okaai bye, ons is oppad om een te gaan koop, daar is een in die mark net duskant Barrydale.

Dagboek: Maandag 2 Desember 2019

Maandae is dit huis- en tuindag by die see. En vandag het Rose en Ricardo kom help. Net na sewe vanoggend maak ek broodjies en ‘n pot tee, Rose kuier saam in die kombuis en vra Hollandse delft toe sy die pot op die tafel sien. Ek het September terugggekom van Amsterdam vertel sy, dis die derde keer wat ek daar by ‘n vriend gaan kuier het. Ons drink tee en koffie en sy vra hoe maak Gertie gewoonlik as sy die vensters was. Ek gaan haal die leer en die emmers en goeters en sy begin. Gertie kon nie vandag kom nie, sy moes kliniek en munisipaliteit toe, haar man is laas Donderdagnag oorlede en hulle moet vandag begin graf grawe. Rose vertel hoe die kos gemaak word vir Saterdag se begrafnis. Gertie soek nog blomme. Ricardo en Johan pak die tuin aan, die Fiat staan in die straat en vragte vygies en afgesaagte takke word opgelaai en bult uitgery. Ricardo het ‘n grootlorrie lisensie en wil graag ry. Hy woon in Albertinia, hy is ‘n kunstenaar in die tuin, hy vertel hy het al ‘n paar keer hier gesnoei en geknip as ons in die noorde is. Ons maak slaai en boereworsrolle en daar word lekker gekuier onder die melkhoutbome. In die straat vertel die bure van die groot vet pofadder wat hier voor in die tuin woon (wel gewoon het). Die huis is skoon, die tuin mooi, ons rûe is gedaan, Johan lê skuins voor die tv, ek drink nog ‘n ietsie koel. Die wind waai die hel uit die aarde uit. Die lewe is mooi, hier by die see.

Dagboek: Sondag, 29 September 2019

Ses maande later en ons kom elke tweede maande vir twee weke see toe. Die herinneringe aan die sabatsjaar is soet, en elke keer hier is weer soos ‘n mini-sabat. Die afgelope twee weke het ons kom skoffel en spit, bome snoei en die groentetuin beplant met kool, spinasie, eiervrugte, rissies, uie, koljander, en vele meer vir die kersfees vakansie. Die kaapse fisant het weer 8 kleintjies uitgebroei en skillie homopus en sy maats help babas oppas. Die groot hoogtepunt was die Fourie familie samesyn hierdie naweek. Eerste keer in omtrent 25 jaar dat so ‘n groot klomp van ons saamkuier. Ma Petro, tannie Susan en tannie Magdaleen. Petra, Petrick, Annarina, Morne, Antoinette, Annedel en ek. Lewensmaats en die nuwe generasie. Spaas wat ons almal help grootmaak het het en saam met tannie Susan afgetree het, het met arms vol melktert en aartappelslaai hier aangekom. Almal het met bakke kos gekom, net soos dit in ons kinderjare was. Van die niggies en neefs het Chrisma en Du Toit op die whatsapp groep saamgekuier. Die Melkboomspan het heel naweek help kosmaak, skoonmaak, en saamkuier. Van high tea tot laataandbraai. Baie gelag, baie stories ingehaal, soveel liefde en omgee. Tot volgende keer.

Dagboek: Sondag, 24 Maart 2019

Die springbokboud en ‘n heel pampoen en kwepers in KWV noble late harvest prut in die oond. Dis ons laaste Sondag van hierdie sabbatsjaar en ons gaan vandag saam met die familie op die familiehuis se stoep kuier. Die vuur gaan brand en die kinders gaan in die straat speel en ons gaan in die son sit en wyn drink. Hierdie week het ons voluit gegaan. Georg en Tanya en Dirk en Louise en Anton het uit die noorde kom langnaweek kuier. En Maryna en Gerhard en Micaeli het in die melkhout kom sit. Michaeli se afrikaanse woord van dag was granaat. En ons het gevis en gedans en gebraai en gestraatmark en gegin en ge-eskom. Daleen het ‘n steenkoolbrood gebring, en ons het musiek gemaak. Ja daar is ‘n ding in my oog, so ‘n traan of twee wat heeltyd loop. Ons HET gesabbat en ons huis en tuin is volledig ingewy. En geseën. Goed gaan, tot volgende keer.

Dagboek: Sondag, 17 Maart 2019

Eskom sorg vir doodse stilte so op die middaguur. Al wat ons hoor is die branders hier voor en die hoenderpot op die gas. Karin is terug Boland toe, Annarina en Petrus en sy pa hulle en die kinders braai vis daar oorkant op Fonteinsingel se stoep, hulle het vroeër kom kuier met ‘n vlakoek. Hannelie en Franso het die week kom kuier in die boom en kom vis braai en ver stap langs die see. Hier is tussendeur groot bakke kerrievis ingelê. En daai potte ingelegte hanepootblatjang en basiliepesto word laat soggens uitgepak met brood en wyn onder die boom. Dis immers herfs. Karin het haar twee dinge op die naweeklys afgemerk, ons het gewals op Stef Bos se De Verliefden en ons het in die poele geswem en daarna koffie gedrink op die rotse. Daleen bak charcoal en koljander brood saam met ‘n pot swartmossels, Christina is terug uit die Alpe en haar uil vlieg tussen ons deur onder haar melkhoutboom om te kom groet. Ja dis lekker hier. Op Jongens. En Stilbaai.

Dagboek: Sondag, 10 Maart 2019

Van al die vis op my bord is die kabeljou die lekkerste, sê Johan van Gerda gistermiddag by Lapskuit. Hulle twee en Elza en Elmarie het die naweek uit die Boland kom kuier. Dis koud en nat en die wind waai en ons kuier onverpoosd voort om die olielampe, dis mosselbobotie, en snoek en patat breyani, en waterblomme en skenkel en spekboompot, en natuurlik wildspastei met ‘n slap degie. Maar moenie worry nie, onse grysbok vreet nog rustig voort aan alles in die voortuin. Ma Petro is op Jongens, en het help bak. Marlena kom vroegaand aan met ‘n flits om spinasie te pluk vir hulle pot. Van laas Sondag af baljaar ‘n moordvis (orca) hier voor net agter die branders. Johan het diens gedoen by die rolbal, hy vertel hoe die spanindeling werk. Die wilde dagga (Leonotis leonurus) is in volle blom en as jy plat in die straat voor die huis lê en opkyk sien jy die huis in die wolke omring met stringe oranje blomme. My rekenaar se sleutelbord werk nog so net net, dit krul op teen die kant. Hy is moeg gesabbatsjaar. Nou gee ek hom baie rustyd en wanneer ek tik is dit ‘n geslanery van ‘n ander aard. Soos julle dalk al weet, het ek ons Jongensfontein storie in ‘n blog vasgevang. Sabatinjongens.com. Al die Sondagskrywes is daar. Oor drie weke is dit fluit fluit die storie is uit. Vir eers. Tot dan gaan ek aanhou om whatsapp stories te stuur. Geniet die Sondag, en as julle in die omgewing is, kom klim in die boom. Met ‘n glasie Inverroche Marmelade likeur.

Dagboek: Sondag, 24 Februarie 2019

Die week is daar behoorlik gepluk. Dis springgety en die poele is laag soos lanklaas, ek en die van Wyks en hul vierpotige Maja het deurgeswem en swartmossels gepluk terwyl Basil ons van die rotse af uit volle bors blaffend aanmoedig. Mossels gekook in visaftreksel en witwyn en knoffel. Heerlike besigheid. Vrydagaand het Christina en Gerrie en die van Wyks op Stilbaai weer ‘n pot swartmossels op die tafel gehad, met nog ander visskulp in botter en knoffel. Donderdag die lorrie gevat en gaan hanepoot druiwe pluk by Jakkalsvlei. Ons het gedink ons gaan so agt kilogram pluk, toe ons weeg is dit 37.8 kg! Die eerste appel en druiweblatjang in KWV brandewyn en balsamiese asyn is reeds in die flesse. En die hele straat eet natuurlik heel naweek druiwe. En ja die grysbok besluit as almal pluk dan pluk hy ook. Hy het die nuwe baba melkhoutboom langs die huis ontdek so tussen die malva en spekboometery deur, en kou heerlik aan die sagte blare. Ek is alweer besig om pasteiresepte te google. Johan het ‘n ordentlike draad om daai boompie gespan, tot die department korrektiewe dienste is ingenome toe hulle vanoggend hul weeklikse besoek in die straat kom aflê. Die herfs is almeer in die lug, en die veld verander. Die Haemanthus coccineus (verfkwaslelie) en Brunsvigia orientalis (kandelaarlelie) steek hul bloedrooi blomme uit. Die Leonotis leonurus (wilde dagga) in ons tuin dra ritse oranje blomme ‘n tweede rondte vandat ons hier tuinmaak. Ek moet klaar skryf, Johan is oppad terug met sy fiets en dan gaan ons swem en aan met die groot kook. Ma Petro kom Sondamiddagete kuier en die werf is in rep en roer. Kobie van langsaan gee ‘n pampoentert oor die muur aan, die beet is gebak en ook die noemnoem (natalse pruim) wortel piesang en neut koek. Die week wat kom lê ons korrelkonfyt in, as julle naby is kom kook saam.

Dagboek: Sondag, 17 Februarie 2019

Uiteindelik het ons wildsvleis gemaak. Johan het gaan balle rol, en André en Daleen het kom saamkook. Herfskos, die son draai. Waterblomme en spekboompot, wildspastei, kwepers in steranys en kaneel en Inverroche likeur. Maar nee dit is nie die grysbok hier in die straat wat in die pot beland het nie, dié staan steeds pronkerig en kou, ek dink hy het homself ingeskryf vir Riversdal se Landbouskou. Dié wildsvleis het José en Charleen in jagtyd doer in Vaalwater se wêreld verwerk en met die poskar Jongens toe gestuur. Was dit ‘n rooi besigheid hierdie week. Johan moes iets rooi aantrek vir die balle Woensdag, ons ry die dorp plat en kry niks. Tol staan hier voor op ‘n leer en verf ‘n yskas rooi vir Antoinette. Ek stel voor ons vat ‘n wit hemp en vra dat hulle dit rooi spuit. Kry toe uiteindelik ‘n rooi lint by Knijpers Kreatief en bind dit om sy hoed. Ek het stadig by die rolbalbaan verby gery, dis rooi en wit net waar jy kyk, met rooi harte teen die klubvensters. Ry by die golfbaan verby en dis ook ‘n rooi en wit besigheid. By die tennisbaan het hulle groen gegaan. Die noemnoems (natalse pruim) is rooi, ek pluk langsaan in oorlede oom Koos se tuin en oorkant in Kobus se tuin, en maak jellie vir eendag se appeltert. Anna sing, die dag is mooi, gaan nou nou ‘n vuur opsteek.